21 września obchodziliśmy Światowy Dzień Choroby Alzheimera. W tym roku pod hasłem: „Every 3 seconds” (ang. Co trzy sekundy), aby podkreślić, jak wielkim problemem i światowym wyzwaniem staje się demencja.  Dowiedz się, jakie są objawy choroby Alzheimera – jednej z najczęstszych postaci demencji, czy da się jej zapobiegać, kto udziela wsparcia chorym i opiekunom.

Choroba Alzheimera jest nieuleczalna

Alzheimer to postać otępienie – demencji, choroba mózgu, która polega na zanikaniu komórek nerwowych i połączeń między nimi. Nie wymyślono jeszcze leku, dzięki któremu udałoby się powstrzymać kolejne zachorowania oraz takiego, który cofnąłby istniejące już zmiany w mózgu. Aktualnie stosowane leki mogą na trochę zatrzymać postęp choroby albo łagodzić jej objawy.

Dlatego tak ważna jest wczesna diagnoza – im wcześniej rozpoznana choroba Alzheimera, tym większe szanse na jej łagodniejszy przebieg i późniejsze „przejście” do fazy zaawansowanej. Na czasie razem z chorym zyskują również jego bliscy, ponieważ mogą lepiej zaplanować wspólną przyszłość (leczenie, opiekę) i zwiększyć swoją wiedzę na temat alzheimera.

Choroba Alzheimera jest okrutna

Na początku szczególnie doskwiera chorym. Trudno jest pogodzić się z narastającym zagubieniem, notorycznym zapominaniem i świadomością, że zauważa to najbliższe otoczenie. Także z myślą o tym, co nas – i w związku z tym także naszą rodzinę – czeka w przyszłości: brak kontaktu z otoczeniem, brak samodzielności we wszystkich czynnościach dnia codziennego, brak kontroli nad zwieraczami…

Choroba Alzheimera w równym (o ile nie w większym) stopniu, co chorego, dotyka także rodzinnego opiekuna. Ktoś, kogo często znamy całe życie, dziwnie się zachowuje, przestaje być sobą, wymaga traktowania „jak dziecko”, jest agresywny słownie i/lub fizycznie…  Jesteśmy zmuszeni do całkowitego przeorganizowania wspólnego życia, często do zrezygnowania z pracy zawodowej i samodzielnego szukania pomocy, ponieważ państwo daje niewielkie wsparcie, a rodzina stopniowo się od nas odwraca. Opiekunowie osób dotkniętych alzheimerem mają mniejszą odporność, cierpią na depresję, bywają wyczerpani fizycznie i psychicznie, szczególnie, że większość z nich to współmałżonkowie chorych, a więc także seniorzy mający własne problemy ze zdrowiem.

Chorobie Alzheimera można zapobiegać

Nic nie da stuprocentowej gwarancji, ale warto próbować. Zaleca się między innymi:

  • prowadzić aktywny tryb życia – jeśli nie uprawniać jakiegoś sportu, to chociaż regularnie spacerować i zbyt długo nie siedzieć np. w pracy przy biurku,
  • dużo czasu spędzać poza domem wśród znajomych i rodziny – nie stronić od spotkań towarzyskich,
  • rzucić palenie,
  • aktywizować swój umysł poprzez rozwiązywanie krzyżówek czy specjalnych ćwiczeń, układanie puzzli, granie w planszówki, stawianie sobie – a raczej swojemu mózgowi – nowych wyzwań, czyli np. zmienienie od lat obranej drogi z pracy do domu,
  • wysypiać się,
  • jeść orzechy włoskie, jagody, szpinak i czosnek, stosować kurkumę i cynamon
  • pić zieloną herbatę i umiarkowane ilości wina,
  • stosować dietę bogatą w warzywa i owoce, w tym ograniczyć mięso lub zastąpić je np. roślinami strączkowymi,
  • przebywać w miejscach, w których nie występuje zanieczyszczenie powietrza.

Choroba Alzheimera dotyka coraz więcej osób

Wiąże się to m.in ze zwiększającą się długością życia i coraz lepszą diagnostyką. Szacuje się, że w Polsce z chorobą Alzheimera żyje ok. 400 tys. osób. Na świecie demencja dotyczy ok. 50 mln ludzi – co 3 sekundy jest u kogoś diagnozowana. Warto więc być wyczulonym i jeśli u siebie lub u kogoś bliskiego zauważamy niepokojące objawy, nalezy zgłosić to lekarzowi rodzinnemu, który powinien skierować na badania pamięci. Zdarza się, że takie badania prowadzą organizacje pozarządowe i są one wtedy bezpłatne, dostępne dla wszystkich chętnych.

Niepokojące objawy to między innymi:

  • problemy z pamięcią, szczególnie epizodyczną
  • dezorientacja zarówno co do miejsca, jak i czasu,
  • chowanie rzeczy w dziwne miejsca,
  • częste szukanie właściwego słowa w trakcie wypowiadania się,
  • zagubienie w trakcie wykonywania codziennych czynności,
  • zmiany w nastroju i zachowaniu,
  • wycofywanie się z życia społecznego.

Choroba Alzheimera ma wrogów

Niestety daleka droga do stworzenia u nas kompleksowej opieki nad chorymi i ich opiekunami, ale nie oznacza to, że pozostają oni sami sobie. Wsparcia udzielają między innymi:

  • neuropsycholodzy – specjaliści, którzy mogą skierować na dalsze badania (w celu postawienia ewentualnej diagnozy) po przeprowadzeniu badania pamięci,
  • neurolodzy i psychiatrzy – stawiając diagnozę, ustawiając leki, kierując do innych kompetentnych specjalistów,
  • opiekunowie chorych na alzheimera – znaleźć ich można na forach internetowych lub Facebooku w specjalnych grupach, gdzie wymieniają się doświadczeniami, kontaktami i sprawdzonymi rozwiązaniami związanymi z opieką,
  • wykwalifikowane opiekunki – osoby przeszkolone w kierunku opieki nad osobami dotkniętymi chorobą Alzheimera,
  • rehabilitanci – specjaliści, których zadaniem jest zadbanie o kondycję fizyczną chorych, szczególnie jak najdłuższe zachowanie posiadanych sprawności,
  • organizacje pozarządowe – aktualnie w prawie każdym województwie w większych miastach działa jakaś organizacja alzheimerowska. Ich oferta jest różna – od prowadzenia punktów informacyjno-edukacyjnych przez organizowanie grup wsparcia po zapewnianie pomocy wykwalifikowanej opiekunki. Jeśli nie mamy możliwości dojechania do nich, można napisać lub zadzwonić,
  • prawnicy – doświadczeni absolwenci prawa, którzy często stanowią ważne wsparcie w uzyskaniu ubezwłasnowolnienia chorego, czyli w procesie zadbania o bezpieczeństwo chorego i opiekuna,
  • blogerzy – osoby w różny sposób związane z tą chorobą, w tym byli opiekunowie piszący pamiętniki, udzielający porad, dzielący się podobnymi emocjami i przeżyciami,
  • domy opieki i ich personel – przybywa przyjaznych i bezpiecznych miejsc, w których na tzw. pobyt dzienny lub stały mogą przebywać osoby z demencją.

Choroba Alzheimera to nie zwykłe starzenie się

Choć dotyka zwykle osoby po 65. roku życia (wiek do bezsporny czynnik ryzyka w tej chorobie), to nie należy jej utożsamiać ze starzeniem się organizmu. W przypadku choroby Alzheimera występują trudności z przypominaniem sobie niedawno uzyskanych informacji, wyzwaniem stają się czynności wykonywane przez całe życie czy odnalezienie się w przestrzeni znanej od lat. Problemy z pamięcią, wysławianiem się czy odnalezienie w różnych sytuacjach narastają, nie są incydentalne.

Przedstawione objawy choroby Alzheimera nie zawsze występują, podobnie jak nie zawsze można liczyć na wsparcie opisanych specjalistów i instytucji. Informacje zawarte w artykule należy traktować ogólnie, autorka materiału jest świadoma, że sytuacje, w jakich znajdują się chorzy i opiekunowie są bardzo różne, a każdy chory stanowi odrębny podręcznik na temat tej choroby.

Agata Blachowska

Biolożka, dziennikarka, marketerka. Autorka bloga „Pobij alzheimera” i fanpage’a Pobij alzheimera – przystępnie o chorobie alzheimera. Członkini zarządu i wolontariuszka Wielkopolskiego Stowarzyszenia Na Rzecz Osób z Chorobą Alzheimera. Autorka i współautorka projektów, artykułów i publikacji skierowanych do seniorów, opiekunów i bliskich osób dotkniętych chorobą Alzheimera

Zapraszamy Państwa do udziału w konkursie dla opiekunów osób dotkniętych alzheimerem oraz skorzystania z wywiadów, jakie przeprowadziła autorka artykuły w ramach otwartego wydarzenia „Stop chorobie alzheimera!”: https://www.facebook.com/events/2160324827573023/

Podobne posty